VES®Het overzicht
Welke methode lost blokkades het beste op?
Negen aanpakken, eerlijk op een rij. Wat elke methode goed kan, waar ze tegen haar grens loopt, en hoe je merkt welke bij jouw thema past.
Het korte antwoord
Er is geen methode die bij iedereen en bij elk thema het beste werkt. Wie dat beweert, verkoopt iets. Wel zijn er drie kenmerken die werkzame aanpakken delen.
Ze werken met het lichaam en niet alleen met het denken. Ze hoeven het oude verhaal er niet bij te halen. En ze verankeren het resultaat over weken, in plaats van het na de sessie aan het toeval over te laten.
Methodes die alle drie hebben, zijn onder andere Somatic Experiencing, EMDR binnen een therapeutisch kader en FIVE MOVES. Welke past, hangt af van je thema. Bij een vastgesteld trauma hoort het werk in therapeutische handen. Bij angst, eigenwaarde en prestatieblokkades in het dagelijks leven werken lichaamsgerichte methodes buiten de therapie.
De drie kenmerken
Negen methodes
Wat elke methode goed kan.
EFT en kloptechnieken
Sterk bij acute spanning, omdat je het zelf en meteen kunt toepassen.
Door op acupressuurpunten te kloppen daalt de lichamelijke spanning meetbaar. Dat maakt EFT een goed hulpmiddel voor het moment vlak voor een optreden of een examen.
Grens: de spanning zakt betrouwbaar, maar het patroon eronder lost niet altijd op. Veel mensen kloppen jarenlang op hetzelfde thema.
Hypnose en hypnotherapie
Sterk bij duidelijk afgebakende thema's zoals stoppen met roken of vliegangst.
In trance is het onderbewuste beter bereikbaar en kun je nieuwe patronen directer neerzetten. Bij losse, goed af te bakenen vragen zijn de resultaten goed onderbouwd.
Grens: je geeft de regie uit handen. Hoeveel je daarvan terugkrijgt, hangt sterk af van degene die je begeleidt. Wil je de regie houden, dan ben je elders beter af.
EMDR
De gouden standaard bij een vastgesteld trauma, en terecht.
EMDR is de best onderzochte methode in dit veld en wordt door de WHO aanbevolen bij PTSS. Is er een trauma vastgesteld, dan leidt de weg hierheen.
Grens: het is een therapeutische behandeling en hoort in therapeutische handen. Voor plankenkoorts of twijfel op je werk is het te zwaar geschut.
Somatic Experiencing
Sterk in het rustig reguleren van je zenuwstelsel, zonder je te overspoelen.
De aanpak van Peter Levine werkt consequent via het lichaam en in kleine stapjes. Juist dat maakt haar veilig voor mensen die snel overweldigd raken.
Grens: die zorgvuldigheid kost tijd. Het proces loopt over veel sessies, en wat er tussen de afspraken gebeurt blijft meestal open.
Breathwork
Sterk in het snel bereiken van diepe lagen.
Adem verandert de toestand van je zenuwstelsel sneller dan bijna alles. Om vast te zittende spanning los te maken is dat een krachtige hefboom.
Grens: er komt veel omhoog, maar niet altijd geordend. Zonder structuur erna blijft er vaak een heftige ervaring over die in het dagelijks leven wegebt.
NLP
Sterk bij taal, heldere doelen en het ombouwen van denkpatronen.
Werken met reframing en innerlijke beelden verandert hoe je een situatie beoordeelt. Voor communicatie en doelen werkt dat.
Grens: NLP werkt vooral met het denken. Een blokkade die als een dichte keel voelt, laat zich zelden herformuleren.
Coaching
Sterk bij keuzes, rollen en de weg vooruit.
Goede begeleiding in gesprek ordent opties, scherpt doelen aan en houdt je bij de uitvoering. Voor loopbaankeuzes is dat precies goed.
Grens: een gesprek bereikt het lichamelijke niveau maar indirect. Wie weet wat er te doen is en het toch niet kan, heeft zelden een denkprobleem.
Compassionate Inquiry
Sterk in het echt begrijpen waar een patroon vandaan komt.
De aanpak van Gabor Maté gaat met veel zorg terug naar het punt waarop een beschermend patroon ontstond. Dat kan diep bevrijdend zijn.
Grens: de weg voert bewust het verhaal in. Dat vraagt tijd, stabiliteit en zeer ervaren begeleiding.
FIVE MOVES
Sterk in het oplossen van één concrete blokkade in één sessie, met 40 dagen verankering erna.
FIVE MOVES navigeert met twee coördinaten: het gewenste gevoel in je hartruimte en de plek van de blokkade in je lichaam. Via vijf Moves wordt het gewenste gevoel naar de plek gebracht waar de blokkade zit. De vraag is waar, nooit waarom. Daarna volgen 40 dagen met twee keer 90 seconden app-verankering per dag.
Grens: het is geen therapie. Bij een vastgestelde psychische aandoening en bij acuut trauma is therapeutische behandeling de juiste weg. FIVE MOVES werkt ernaast, niet in plaats daarvan.
Keuze
Hoe je merkt welke methode past.
Werkt ze met het lichaam? Snap je je thema allang en verandert er toch niets, dan ligt het niet aan het begrijpen. Blokkades zitten in het autonome zenuwstelsel. Een methode die alleen met taal werkt, komt daar zelden bij.
Moet je het verhaal vertellen? Beide wegen zijn prima. Maar jij bepaalt welke bij je past. Wil je het verleden niet in, dan zijn er methodes die alleen werken met wat je nu voelt.
Wat gebeurt er na de sessie? Dat is de vraag die het minst wordt gesteld en het meeste bepaalt. Volgens de UCL-studie van Phillippa Lally hebben nieuwe patronen gemiddeld zo'n 66 dagen nodig. Een methode zonder verankeringsfase laat juist dat deel aan het toeval over.
Benoemt ze haar grenzen? Serieuze aanpakken zeggen wanneer ze niet het juiste adres zijn. Wie geen grens benoemt, heeft er geen getoetst.
Bronnen: Porges, S. W. (2011). The Polyvagal Theory. Norton. / Ecker, B. et al. (2012). Unlocking the Emotional Brain. Routledge. / Lally, P. et al. (2010). European Journal of Social Psychology.
Vragen en antwoorden
Wat mensen vooraf willen weten.
Waarom lossen blokkades niet op door erover na te denken?
Blokkades zitten opgeslagen in het autonome zenuwstelsel, niet in het rationele denken.
De polyvagaaltheorie van Stephen Porges laat zien dat veiligheid en verandering op lichamelijk niveau ontstaan. Het werk van Bruce Ecker over memory reconsolidation toont aan dat een emotionele herinnering alleen kan veranderen zolang ze lichamelijk actief is.
Daarom blijft een blokkade vaak zitten, ook al snap je hem allang. Inzicht alleen verandert de reactie van je zenuwstelsel niet.
Hoe lang duurt het om een blokkade op te lossen?
Dat hangt sterk af van de methode en het thema. Gespreksgerichte aanpakken werken meestal over veel sessies. Lichaamsgerichte methodes hebben er vaak duidelijk minder nodig, omdat ze de oorzaak niet eerst hoeven te reconstrueren.
Belangrijker dan het aantal afspraken is of het resultaat verankerd wordt. Nieuwe patronen hebben gemiddeld zo'n 66 dagen nodig voordat ze blijven. Een methode zonder verankeringsfase geeft het resultaat na de sessie weer uit handen.
Moet ik over mijn verleden praten?
Nee, dat hoeft niet per se. Er zijn twee families van methodes.
De ene zoekt de oorzaak en werkt met het verhaal. Daarbij horen psychotherapie, Compassionate Inquiry en deels hypnose. De andere werkt alleen met wat je nu in je lichaam voelt. Daarbij horen Somatic Experiencing en FIVE MOVES.
De tweede weg vraagt naar de plek in je lichaam, niet naar het waarom. Daarmee vervalt het risico dat een belastende herinnering weer actief wordt zonder dat je haar kunt verwerken.
Waaraan merk ik of een methode serieus is?
Aan vier dingen.
- GrenzenZe zegt wanneer therapeutische behandeling nodig is.
- Geen percentagesZe belooft geen genezing en geen slagingspercentage.
- Aantoonbare opleidingDegene die je begeleidt benoemt in welke methode ze is opgeleid.
- Jij houdt de regieJij bepaalt wat je vertelt en hoe ver je gaat.
Ontbreekt een van deze vier, dan is scepsis op zijn plaats, hoe overtuigend de methode ook klinkt.
Wat is het verschil tussen een blokkade en een psychische aandoening?
Een blokkade is een lichamelijk voelbare reactie op iets wat niet is opgelost, bijvoorbeeld benauwdheid voor een optreden of druk in je buik voor een examen. Een psychische aandoening is een diagnose die een arts of psychotherapeut stelt en die behandeling nodig heeft.
Beide kunnen tegelijk bestaan. Methodes buiten de therapie werken met de blokkade en vervangen geen behandeling. Bij aanhoudende klachten, suïcidale gedachten of acuut trauma is medische of therapeutische hulp de juiste eerste stap.
Meer hierover: Wat is een emotionele blokkade?
Weet je welk thema aan de beurt is?
Eén starting session. 90 minuten. 40 dagen verankering. Meer dan 40 gecertificeerde guides in Zwitserland, Duitsland, Nederland, op Bali en online.
In context